SCOP en COP — rendement van een warmtepomp begrijpen

Op iedere warmtepomp-folder ziet u getallen als "COP 4,8" of "SCOP 4,2". Wat zegt dat? Veel — als u weet hoe deze cijfers tot stand komen. Op deze pagina leggen wij de meetnormen, de invloed van uw eigen woning en de praktische betekenis voor uw stroomrekening uit.

1. COP — een momentopname

De Coefficient of Performance is een verhouding: hoeveel warmte (kWh thermisch) krijgt u uit hoeveel stroom (kWh elektrisch). Een COP van 4 betekent: 1 kWh stroom in → 4 kWh warmte uit. De andere 3 kWh komen gratis uit de buitenlucht.

Het probleem met COP: het is een momentopname op één temperatuur. Vaak wordt geadverteerd onder ideale omstandigheden (bijv. A7/W35 = buiten 7 °C, watertemperatuur 35 °C) waar de COP hoog uitvalt. Bij koudere lucht of hogere watertemperatuur zakt de COP fors. Daarom werd SCOP geïntroduceerd.

2. SCOP — de eerlijke jaarprestatie

De Seasonal Coefficient of Performance is het gemiddelde rendement over een heel verwarmingsseizoen. De norm EN 14825 meet de warmtepomp op vier verschillende buitentemperaturen en deellast-niveaus, en weegt deze met de frequentie waarmee die condities voorkomen in een Europees klimaatprofiel.

Klimaatzones in EN 14825:

• Zone A (Average): Straatsburg-profiel — geldt voor Nederland en België. Referentie buitentemperatuur −10 °C.
• Zone W (Warmer): Athene-profiel — voor Zuid-Europa.
• Zone C (Colder): Helsinki-profiel — voor Scandinavië.

Belangrijk: vergelijk altijd de SCOP voor zone A, en altijd bij dezelfde aanvoertemperatuur (35 °C of 55 °C).

3. Hoe wordt de meting uitgevoerd?

Een geaccrediteerd laboratorium plaatst de warmtepomp in een klimaatkamer en meet bij vier omstandigheden:

De gewogen som van de kWh-warmte gedeeld door de gewogen som van de kWh-stroom geeft de SCOP. Dit getal vormt de basis voor het ErP-energielabel (A+++ tot D).

4. SCOP van de Daikin Altherma 4 H

5. Wat betekent dit voor uw stroomrekening?

Stel u verbruikte 1.500 m³ gas per jaar. Dat is ongeveer 13.200 kWh thermische warmte (1 m³ ≈ 8,8 kWh, met cv-rendement 87 %).

• Bij SCOP 3,75 (radiatoren): 13.200 / 3,75 = 3.520 kWh stroom
• Bij SCOP 4,5 (vloerverwarming): 13.200 / 4,5 = 2.933 kWh stroom
• Stroomkosten (€ 0,28/kWh): tussen € 821 (vloerverwarming) en € 985 (radiatoren) per jaar
• Eerdere gaskosten (€ 1,35/m³ + € 260 vastrecht): € 2.285
• → Besparing: € 1.300 – € 1.464 per jaar

6. SPF — de SCOP in uw eigen huis

Wat de fabrikant in een lab haalt, en wat u thuis haalt, kan verschillen. Daarom hanteren onderzoekers ook de term SPF (Seasonal Performance Factor). Dit is de werkelijk gemeten verhouding tussen kWh thermisch (afgegeven aan uw woning) en kWh elektrisch (verbruikt door alle componenten incl. circulatiepomp en backup). De Onecta app van Daikin registreert beide en toont uw SPF in real-time.

Goed afgeregeld zit de praktijk-SPF van een Altherma 4 H tussen 80 % en 95 % van de gemarkeerde SCOP. Een SCOP van 3,75 op het label leidt dan tot een praktijk-SPF van 3,0 – 3,5. Onze installateur finetune-t in de eerste 6 weken via Onecta op afstand om dit getal omhoog te krijgen.

7. Hoe vergelijkt R-290 met R-32 op rendement?

Bij lage aanvoertemperaturen (35 °C, vloerverwarming) zijn moderne R-32 en R-290 systemen vergelijkbaar (SCOP ~5,0). Bij hoge aanvoertemperaturen (55–60 °C, radiatoren) wint R-290 gemiddeld 0,3 – 0,5 SCOP-punten. Dit komt door de gunstigere verdampingsdrukken van propaan. Voor renovatie-situaties (radiatoren behouden) is R-290 daardoor de efficiëntere keuze.

Lees ook de R-290 productpagina, de Altherma 4 H review of bekijk de prijslijst.

Veelgestelde vragen